مقررات تصرف‌ها در مقررات ملی ساختمان

در طراحی و ساخت بناها، رعایت مقررات ملی ساختمان امری الزامی است که بر ایمنی، بهره‌برداری صحیح و دوام سازه‌ها تأثیر مستقیم دارد. یکی از اصول اساسی در این مقررات، دسته‌بندی تصرف‌ها یا نوع کاربری ساختمان است. در این مقاله از وب‌سایت شرکت فنی و مهندسی آریان، با دسته‌بندی تصرف‌ها طبق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق) آشنا خواهید شد.

4-3-1 دستهبندی و تعریف تصرف ها

بازگشت به تعریف تصرف در قسمت تعاریف این مبحث، دسته بندي تصرف ها و تعریف یکایک آن ها در این قسمت ارائه میشود. در پایان این قسمت جدولی قرار گرفته که گروه بندي و مثال هایی از تصرف ها در هر گروه را نشان میدهد.

4-3-1-1 تصرفهای مسکونی (م)

هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن شخص یا خانواده اي زندگی کند و به منظور خوابیدن از آن استفاده شود، به استثناي بناهایی که در گروه تصرف هاي درمانی/ مراقبتی دسته بندي می شوند ،دارای تصرف مسکونی شناخته می شود. بناهای با تصرف مسکونی شامل موارد زیر می شوند:

4-3-1-1-1 گروه م-1

تصرف هاي مسکونی که متصرفان عمدتاً به طور موقت (کمتر از یک ماه) در آن اقامت دارند، شامل موارد زیر:

– مسافرخانه ها و مسافرپذیرها (براي اقامت موقت)،

– هتل ها، هتل آپارتمان ها و متل ها.

4-3-1-1-2 گروه م-2

تصرف هاي مسکونی شامل بیشتر از دو واحد مسکونی که متصرفان آن به طور عمده، به صورت دائم در ساختمان ساکن هستند، شامل موارد زیر:

– بناهاي آپارتمانی،

– اقامتگاه هاي غیر موقت سازمانی، مذهبی، ورزشی و نظایر آن،

– خوابگاه ها،

– اقامتگاه هاي تفریحی شراکتی.

4-3-1-1-3 گروه م-3

تصرف های مسکونی که براي مراقبت شبانه روزي از افراد به تعداد 6 تا 16 نفر (به غیر از تعداد کارکنان) استفاده می شوند.

توجه: تصرف هاي غیر مسکونی که به این منظور استفاده می شوند و همچنین بناهایی که براي مراقبت شبانه روزي از افراد بیش از 16 نفر مورد بهره برداري قرار می گیرند، حسب موضوع در یکی از زیرگروه های تصرف های درمانی/ مراقبتی دسته بندي می شوند .

4-3-1-1-4 گروه م-4

تصرف های مسکونی شامل حداکثر 3 طبقه بر روی سطح دسترس معبر که برای اقامت یک یا دو خانوار در نظر گرفته می شوند و متصرفان آن به طور عمده، به صورت دائم در ساختمان ساکن هستند.

تا هنگام تهیه و ابلاغ مقررات اختصاصی جداگانه برای این گروه تصرف، باید از مقررات مربوط به گروه م-2 تبعیت گردد.

4-3-1-2 تصرفهای آموزشی (آ)

هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن اشخاص به تعداد حداقل 6 نفر به منظورهای آموزشی در دوره های تحصیلی ابتدایی تا دبیرستان در یک جا جمع شوند، دارای تصرف آموزشی شناخته می شود. همچنین هر بنا یا بخشی از بنا که به منظور آموزش یا مراقبت از بیش از 5 کودك با سن بیش از 3 سال براي قسمتی از طول شبانه روز استفاده شود، در این تصرف قرار می گیرد.

تبصره: کاربری های آموزشی در دوره های تحصیلی بالاتر از دبیرستان جزو دسته تصرف های آموزشی محسوب نشده و جزو دسته تصرف های حرفه ای/اداری قرار می گیرند.

4-3-1-3 تصرفهاي درمانی/ مراقبتی (د)

هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن اشخاص به دلیل داشتن محدودیت یا معلولیت جسمی و یاذهنی، بیماري یا کهولت تحت مراقبت پزشکی و نظایر آن باشند، یا به منظور مجازات یا بازپروري تحت نظر یا بازداشت قرار گرفته و آزادي حرکت از آنان سلب شده باشد، داراي تصرف درمانی/ مراقبتی شناخته می شود. تصرف های درمانی/ مراقبتی به چهار گروه د -1 تا د -4 تقسیم می شود.

4-3-1-3-1 گروه د -1

این تصرف شامل بنا یا بخشی از بنا می شود که براي پذیرایی از بیش از 16 نفر به طور شبانه روزي استفاده می شود که به علت شرایط روحی یا سایر دلایل، در یک محیط مسکونی تحت مراقبت بوده و خدمات مراقبتی به آنان ارائه می گردد. متصرفان در این تصرف قادر هستند تا در صورت وقوع یک موقعیت اضطراري بدون کمک فیزیکی کارکنان، واکنش لازم را از خود نشان دهند. این تصرف شامل مراکز نگهداری از آسیب دیدگان اجتماعی، مراکز ترك اعتیاد و موارد مشابه می شود.

4-3-1-3-2 گروه د- 2

شامل بنا یا بخشی از بنا که به منظور ارائه خدمات شبانه روزي پزشکی، جراحی، روانپزشکی ،پرستاري، یا نگهداري از کودکان بی سرپرست و نظایر آن براي افرادي به تعداد بیش از پنج نفر که بعضاً قادر به مراقبت از خود نیستند، استفاده می شود. این تصرف شامل بیمارستان ها، درمانگاه ها ،تیمارستان ها و شیرخوارگاه ها و موارد مشابه می شود. همچنین هر گونه مرکز مراقبت از کودکان کمتر از 3 سال به تعداد بیش از پنج نفر که در آن کودکان براي کل مدت شبانه روز نگهداری می شوند، باید جزو گروه د – 2 قرار داده شود.

4-3-1-3-3 گروه د -3

این تصرف شامل بناهایی می شود که در آن افراد به تعداد بیش از پنج نفر به دلایل امنیتی نگهداري شوند و آزادي حرکت آن ها به دلایل امنیتی محدود شده باشد. این تصرف شامل موارد زیر می گردد: زندان ها، بازداشتگاه ها، ندامتگاه ها و اندرزگاه ها، دارالتأدیب ها و مراکز بازپروری.

4-3-1-3-4 گروه د -4 (مراقبتهای روزانه)

هر بنایی که در آن افراد در هر سنی به تعداد بیش از پنج نفر به وسیله افرادي غیر از والدین ،خویشاوندان یا وابستگان خود در محلی غیر از خانه خود و به مدت کمتر از 24 ساعت مراقبت شوند، در این گروه قرار می گیرد. آسایشگاه هایی که براي مراقبت شخصی براي کمتر از 24 ساعت و براي بیش از پنج نفر افراد بالغ استفاده شود (مانند مراکز مراقبت روزانۀ سالمندان)، و نیز مراکزي که براي نگهداري بیش از پنج کودك با سن کمتر از 3 سال به مدت کمتر از 24 ساعت استفاده شوند (مانند مهد کودك ها)، باید جزو این گروه قرار گیرند.

نتیجه گیری

شناخت و درک صحیح از دسته‌بندی تصرف‌ها بر اساس مقررات ملی ساختمان، از ملزومات اصلی در فرایند طراحی و ساخت سازه‌ها است. شرکت فنی و مهندسی آریان با تجربه گسترده در اجرای پروژه‌های ساختمانی، همواره مطابق با آخرین ویرایش‌های مقررات ملی ساختمان عمل کرده و آمادگی ارائه خدمات مشاوره‌ای و اجرایی به سازندگان محترم را دارد.