حفاظت در برابر حریق و ایمنی در راه‌های خروج

مقررات ملی ساختمان نقش حیاتی در ایمنی و سلامت ساکنان و متصرفان ساختمان‌ها دارند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این مقررات، مرتبط با تمهیدات ایمنی و حفاظت در برابر حریق و طراحی مسیرهای خروج اضطراری است. این مقاله به بررسی این مقررات و الزامات آن پرداخته و نکات کلیدی برای طراحی و ساخت ساختمان‌ها به منظور جلوگیری از گسترش حریق و تأمین ایمنی ساکنان را مورد بحث قرار می‌دهد.

11-2-1-3

هر راه خروج قائم که طبقات یک بنا را به هم مربوط کند، باید ب ه نحوي دوربندي و محافظت گردد که از گسترش آتش، دود و گازهاي سمی از طبقه اي به طبقه دیگر پیش از آنکه متصرفان وارد قسمت هاي امن راه خروج شوند، جلوگیري به عمل آید.

12-2-1-3

از آنجاکه در هر ساختمان کلیه پیش بینی ها و تمهیدات لازم جهت ایمنی ساکنان و متصرفان دربرابر حریق باید فراهم گردد، ضروري است طراحی و ساخت ساختمان ها به نحوي صورت گیرد که با توجه به کاربري، ابعاد و تعداد طبقات، به مدت مناسبی دربرابر حریق مقاومت نموده و از گسترش حریق به فضاها یا ساختمان هاي مجاور جلوگیري شود. به این منظور توجه به الزامات اساسی زیر در طراحی و اجراي ساختمان ها ضروري خواهد بود

1-12-2-1-3

طراحی و اجرا به نحوي باشد که درصورت وقوع حریق افراد بتوانند خود را از طریق مسیرهاي امن و مشخص شده به محل ایمنی در داخل یا خارج از ساختمان برسانند. به این منظور لازم است :
الف) مسیرهاي خروج از ساختمان و فرار از حریق به تعداد کافی و با ظرفیت لازم پیش بینی شده و در محل هاي مناسبی از ساختمان قرارگیرند، به نحوي که افراد قادر باشند در صورت وقوع حریق بدون تشویش و اضطراب خود را به محل امن برسانند.
ب) روشنایی لازم و مناسب در مسیرهاي فرار تامین شده و کلیه خروجی ها به نحو مناسب علامت گذاري و مشخص شوند.
پ) تمهیدات لازم براي جلوگیري از نفوذ شعله و دود به مسیرهاي خروج به نحو مناسب و با توجه به کاربري، ابعاد و ارتفاع ساختمان پیش بینی گردد.

2-12-2-1-3

تمهیدات و پیش بینی هاي لازم به منظور جلوگیري از گسترش حریق در داخل ساختمان از طریق پوشش ها و نازك کاري هاي داخلی، به عمل آید. به این منظور لازم است :
الف) تا حد امکان از مصالح غیرسوختنی یا نیمه سوختنی استفاده شود.
ب) پوشش ها به نحوي انتخاب شوند که دربرابر پیشرفت سطحی شعله مقاومت لازم را دارا بوده و درصورت مشتعل شدن، شدت تولید حرارت ناشی از سوختن آنها محدود باشد.
پ) طراحی و اجراي ساختمان به نحوي باشد که از گسترش حریق از یک فضا یا ساختمان به فضاها یا ساختمان هاي مجاور جلوگیري به عمل آید. به این منظور لازم است:
ت) درصورت وقوع حریق، ساختمان با توجه به کاربري و ابعاد خود تا مدت مناسبی مقاومت و پایداري خود را حفظ نماید.
ث) به منظور جلوگیري از گسترش حریق متناسب با کاربري و ابعاد ساختمان فضابندي هاي مناسب در داخل ساختمان ، به وسیله ساختارهاي مقاوم حریق، صورت گیرد.
ج) راه هاي ارتباطی و فضاهاي پنهان نظیر شفت ها، محل عبور کابل ها و لوله ها، فضاهاي مجوف بین دیوارها و نماهاي خارجی ساختمان و غیره به نحوي طراحی و اجرا شوند که از گسترش حریق از طریق داخل آنها جلوگیري به عمل آید.
چ) دیوارهاي مشترك بین ساختمان ها به نحوي طراحی و اجرا شوند که دربرابر گسترش حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر مقاومت نمایند.
ح) دیوارهاي خارجی ساختمان، متناسب با کاربري و ابعاد ساختمان دربرابر گسترش حریق به خارج از آن مقاومت نمایند.
خ) بام ها به نحوي طراحی و اجرا شوند که با توجه به موقعیت ساختمان از گسترش حریق از طریق آن به اماکن مجاور جلوگیري شود.

نتیجه‌گیری

رعایت مقررات ملی ساختمان در زمینه حفاظت در برابر حریق و طراحی مسیرهای خروج اضطراری از اهمیت بالایی برخوردار است. این الزامات نه تنها به حفاظت از جان ساکنان کمک می‌کند، بلکه از خسارات مالی و جانی ناشی از حریق نیز جلوگیری می‌نماید. شرکت‌های ساختمانی باید این مقررات را به‌دقت رعایت کرده و در طراحی و ساخت پروژه‌های خود مد نظر قرار دهند تا ایمنی و سلامت ساکنان تضمین شود.

با رعایت این مقررات، می‌توان اطمینان حاصل کرد که ساختمان‌ها به‌خوبی در برابر حریق مقاوم بوده و مسیرهای خروج امن برای ساکنان فراهم باشد. رعایت حفاظت در برابر حریق نه تنها به افزایش ایمنی کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در کاهش خطرات و خسارات ناشی از حریق ایفا می‌کند.