در صنعت ساختوساز، رعایت مقررات ملی ساختمان بهویژه در بخشهای حساس مانند تصرفهای مراقبت بازداشتی، از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقررات نهتنها ایمنی ساکنان و کاربران ساختمان را تضمین میکنند، بلکه به بهبود کیفیت ساختوساز و کاهش خطرات احتمالی کمک شایانی میکنند. در این مقاله، به بررسی برخی از مهمترین الزامات مقررات ملی ساختمان در خصوص راههای خروج و ایمنی در تصرفهای مراقبت بازداشتی میپردازیم.
12-1-3 تصرف هاي مراقبت بازداشتی (تحت نظري)
1-2-12-1-3
راه هاي خروج در تصرف هاي مراقبت بازداشتی باید با ضوابط عمومی مندرج در بندهاي 2-1-3 الی 9-1-3 و ضوابط اختصاصی این بخش مطابقت داشته باشند
2-2-12-1-3
راهروها، مسیرهاي عبور و شیبراه هایی که به عنوان دسترس خروج یا خروج استفاده می شوند، باید حداقل 1100 میلیمتر عرض مفید داشته باشند.
3-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، هر طبقه از بنا باید دست کم دو خروج مجزا و دور از هم داشته باشد. همچنین متصرفان هر منطقه دود و هر منطقه حریق باید به دو خروج مجزا و دور از هم دسترسی داشته باشند. هر منطقه حریق و هر منطقه دود که به منظور پناه دهی متصرفان در شرایط اضطراري پیش بینی شده، باید حداقل به یک خروج تائید شده راه داشته باشد.
4-2-12-1-3
هر اتاق خواب اگر توسط درگاه خروج، مستقیماً به بیرون بنا مربوط نیست، باید به یک راهروي دسترس خروج متصل باشد و تنها وجود یک فضاي واسطه، مانند اتاق فعالیت هاي روزانه یا فضاي فعالیت هاي گروهی یا دیگر فضاهاي عمومی، بین اتاق هاي خواب و راهروهاي دسترس خروج، مجاز خواهد بود. اتاق هاي خواب یک نفره می توانند مستقیماً به این گونه فضاهاي واسطه راه داشته و با آنها حداکثر تا یک طبقه اختلاف سطح داشته باشند.
5-2-12-1-3
راهروها، فضاهاي ارتباطی و دیگر مسیرهاي عبور که به عنوان دسترس خروج استفاده می شوند، نباید بن بست هایی به طول بیش از 15 متر داشته باشند. در بازداشتگاه ها و زندان ها که آزادي حرکت محدود و انتقال بازداشتی ها از بخشی به بخش دیگر، تحت نظر و کنترل نگهبانان است، حداکثر طول بن بست هاي ذکر شده نباید از 6 متر بیشتر باشد.
6-2-12-1-3
راه هاي دسترسی به خروج ها نباید مسیر مشترکی به طول بیش از 15 متر داشته باشند، مگر آنکه تمام بنا توسط شبکه بارنده خودکار تائید شده محافظت شود، که در آن صورت حداکثر طول مسیر مشترك می تواند به 30 متر افزایش یابد.
7-2-12-1-3
در مسیرهاي خروج، وجود یک اتاقک بازرسی مجاز خواهد بود، مشروط برآنکه تدابیر لازم براي عبور کنترل نشده و بدون مانع متصرفان از درون اتاقک در شرایط اضطراري، اتخاذ شود.
8-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، فاصله نقاط مختلف تا درهاي دسترس خروج یا خروج ها، حسب مورد نباید از مقادیري که در زیر مشخص شده بیشتر باشد:
الف) طول دسترس خروج از جلوي در هر اتاق در راهرو، حداکثر 30 متر.
ب) طول دسترس خروج از هر نقطه در هر فضا، حداکثر 45 متر.
پ) فاصله عبوري از هر نقطه از هر اتاق خواب تا جلوي در همان اتاق در راهروي دسترس خ روج، حداکثر 15 متر.
تبصره 1: در بناهایی که تماماً توسط شبکه بارنده خودکار تائید شده محافظت شوند، مقادیر مندرج در موارد “الف” و “ب” می توانند حداکثر تا 15 متر افزایش یابد.
تبصره 2: در خوابگاه هاي نوع باز فاصله ذکر شده در بند ”پ“ می تواند حداکثر به 30 متر افزایش یابد مشروط برآنکه دیوارهاي دور بند خوابگاه داراي ساختار دودبندي شده باشد. در مواردي که این فاصله از 15 متر بیشتر باشد، حداقل دو در دسترس خروج دور از هم در خوابگاه مورد نیاز خواهد بود.
9-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، حیاط هاي داخلی نمی توانند به عنوان تخلیه خروج استفاده شوند. خروج ها می توانند به یک حیاط تخلیه خروج دوربندي شده با دیوار یا حصار منتهی شوند، مشروط برآنکه حداکثر 2 بر از 4 بر حیاط، دیوارهاي خارجی مربوط به همان بنا بوده و برهاي دیگر، حصار محوطه به شمار آیند. حیاط هاي دوربندي شده اي که به این منظور مورد استفاده واقع 1 مترمربع / شوند، باید آنچنان وسعتی داشته باشند که به ازاي هریک از متصرفان تمام بنا، معادل 5 سطح در فاصله حداقل 15 متري تا دیوارهاي خارجی بنا فراهم باشد.
10-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی رعایت بند 4-3-1-3 الزامی نبوده و تمام خروج ها می توانند از طریق تخلیه خروج به بیرون بنا منتهی شوند، مشروط برآنکه حداکثر 50 درصد آنها به منطقه اي که با دیوار یک ساعت مقاوم حریق مجزا گردیده، تخلیه شوند.
11-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، فضاهایی که فقط مورد استفاده کارمندان است، با رعایت ضوابط مندرج در بند 7-4-4-1-3 می توانند داراي پله هاي مارپیچ باشند.
12-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، در دو طرف هر خروج افقی باید به ازاي هر نفر، حداقل 0.6 مترمربع سطح پیش بینی شود.
13-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، خروج هاي افقی می توانند تا 100 درصد ظرفیت خروج مقرر شده را شامل شوند، مشروط برآنکه حداقل یک خروج امن، غیر از خروج افقی از طریق دیگر منطقه هاي حریق در دسترس و قابل استفاده باشد.
14-2-12-1-3
درهاي اتاق هاي خواب اشخاص مقیم در تصرف هاي مراقبت بازداشتی باید حداقل 700 میلیمتر عرض مفید داشته باشد.
15-2-12-1-3
درهایی که فضاهاي پناه دهی را به بیرون بنا مربوط می کنند، می توانند با قفل درنظرگرفته شوند و قفل آنها مطابق ضوابط مندرج در بند 16-2-12-1-3 از راه دور کنترل وباز وبسته شود. همچنین این درها می توانند قفل کلیدخور داشته باشند، مشروط برآنکه کلید آنها همواره در اختیار و دسترس مأموران مراقب بوده و از بیرون هم قابل بازشدن باشد.
16-2-12-1-3
هرگونه نظام کنترل از راه دور براي قفل هاي واقع در راه هاي خروج باید همراه با تمهیدات ویژه اي که عملکرد درست و باز شدن به موقع آنها را تضمین می کند، به کار گرفته شود . همچنین در مواردي که تخلیه کامل متصرفان یک منطقه حریق به یک فضاي پناه دهی، مستلزم بازکردن بیش از 10 قفل کنترل از راه دور باشد، کسب موافقت و تأمین نظریات مقام قانونی مسئول الزامی است و چنانچه درها با کلید باز شوند، تنوع کلیدهاي مورد نیاز، نباید از 2 مورد بیشتر شود.
17-2-12-1-3
هر در یا قفل که از راه دور باز شود، باید به گونه اي ساخته، نصب و نگهداري شود که درصورت قطع برق، به روش دستی یا مکانیکی نیز قابل باز شدن باشد. همچنین براي تأمین انرژي مورد نیاز این نوع درها یا قفل ها، پیش بینی ژنراتور برق اضطراري که حداکثر 10 ثانیه پس از قطع 1 ساعت کار کند، الزامی است، مگر آنکه در کل مجموعه، تعداد / برق وارد مدار شده و حداقل 5 درهایی که از راه دور کنترل می شوند، از 10 عدد کمتر باشند.
18-2-12-1-3
درهایی که در شرایط اضطراري قفل آنها از راه دور باز می شود، نباید درصورت بسته شدن تصادفی، دوباره قفل شوند، مگرآنکه موقعیت در به گونه اي باشد که قفل شدن آن، راه خروج عمومی را مسدود نکند.
19-2-12-1-3
در تصرف هاي مراقبت بازداشتی، راه هاي خروج در تمام فضاها و محوطه هایی که درمعرض استفاده و دسترس عموم قرار دارند، باید داراي علایم مناسب مطابق بندهای 8-1-3 و 9-1-3 باشند.
نتیجهگیری
رعایت مقررات ملی ساختمان در خصوص راههای خروج و ایمنی در تصرفهای مراقبت بازداشتی، نهتنها ایمنی ساکنان و کاربران ساختمان را تضمین میکند، بلکه به بهبود کیفیت ساختوساز و کاهش خطرات احتمالی کمک میکند. شرکت فنی و مهندسی آریان با بهکارگیری این استانداردها در پروژههای خود، گامهای بلندی در جهت ارتقای ایمنی و کیفیت ساختوساز برداشته است.
