بررسی مقررات ملی ساختمان در مورد راه پله و پلکان‌ها

در حوزه ساخت و ساز ساختمان، رعایت استانداردها و مقررات ملی ساختمان از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقررات، به عنوان یک چارچوب قانونی، تضمین می‌کنند که ساختمان‌ها از لحاظ ایمنی، پایداری و کاربردی بودن، مطابق با بهترین معیارهای ممکن ساخته شوند. در این مقاله، به بررسی بخش مهمی از این مقررات یعنی ضوابط مربوط به راه پله و پلکان‌ها پرداخته‌ایم.

4-4-1-3 راه پله و پلکان

1-4-4-1-3

تمام راه پله ها و پلکان هایی که در راه خروج واقع شوند، چه در داخل و چه در خارج بنا، به استثناي پله هاي واقع در راهروهاي دسترسی به ردیف صندلی ها در تصرف هاي تجمعی که تابع ضوابط خاص خود هستند- باید با ضوابط این بخش مطابقت داشته باشند.

2-4-4-1-3

تمام پلکان هایی که در راه خروج واقع شوند، باید داراي ساختاري پایدار و ثابت باشند. عرض راه پله ها و پاگردها نباید در هیچ قسمت از طول مسیر کاهش یابد.

3-4-4-1-3

پاخور تمام پله ها باید از یک جنس و با یک نوع پرداخت بوده و تمام تدابیر لازم به منظور ممانعت از لغزندگی روي سطح آنها اتخاذ شود.

4-4-4-1-3

هر راه پله باید دست کم 1100 میلیمتر عرض مفید داشته باشد، مگر آنکه مجموع تعداد متصرفان تمام طبقات استفاده کننده از راه پله کمتر از 50 نفر باشد که در آن صورت عرض مفید می تواند به حداقل 900 میلیمتر کاهش داده شود. همچنین هر راه پله باید دست کم 2050 میلیمتر تا سقف بالاي خود ارتفاع داشته و بین هر دو پاگرد متوالی آن، حداکثر فاصلۀ قائم 3700میلیمتر باشد.

5-4-4-1-3

ارتفاع هر پله حداکثر 180 و حداقل 100 میلیمتر خواهد بود و هر کف پله باید حداقل 280میلیمتر پاخور و حداکثر 2 درصد شیب داشته باشد. حداکثر اختلاف یا رواداري مجاز بین اندازه هاي هر دو کف یا هر دو ارتفاع متوالی، 5 میلیمتر و درمورد تمام پله هاي واقع بین دو پاگرد متوالی مجموعاً 10 میلیمتر خواهد بود. در مواردي که پله اي به سطح شیبدار، مانند کف پیاده رو منتهی شود، اختلاف ارتفاع مجاز بین دو سر آن حداکثر 80 میلیمتر به ازاي هر متر طول پله خواهد بود.

6-4-4-1-3

طرح و استفاده از پله هاي قوسی در راه هاي خروج درصورتی مجاز است که حداقل اندازه کف (پاخور) هر پله در فاصله 300 میلیمتري از باریک ترین قسمت، 280 میلیمتر بوده و اندازه شعاع قوس کوچک تر پله از دو برابر عرض آن کمتر نباشد.

7-4-4-1-3

استفاده از پله هاي مارپیچ در راه هاي خروج براي حداکثر 5 نفر مجاز خواهد بود،

مشروط به آنکه با رعایت ضوابط زیر طرح شوند:
الف) عرض مفید پله از 650 میلیمتر کمتر نباشد.
ب) ارتفاع هر پله از 240 میلیمتر بیشتر نباشد.
پ) ارتفاع مفید روي پله (قد راه پله) از 2000 میلیمتر کمتر نباشد.
ت) اندازه کف (پاخور) هر پله، در فاصله 300 میلیمتري از باریک ترین قسم ت پله، حداقل 200 میلیمتر باشد.
ث) تمام کف پله ها یک شکل و یک اندازه باشند.

8-4-4-1-3

پلکان هاي واقع در راه خروج با شیب بیش از 1 به 15 باید در هر دو طرف داراي نرده دست انداز باشند. همچنین پلکان هاي عریض باید به ازاي هر 750 میلیمتر از عرض مفید خود، دست کم در یک سمت نرده دست انداز داشته باشند. استثنائاً پلکان هاي واقع در خانه هاي یک یا دو خانواري و سایر واحدهاي مسکونی کوچک می توانند فقط در یک سمت نرده داشته باشند.

9-4-4-1-3

تمام پلکان هاي داخلی و خارجی بنا، چنانچه به عنوان خروج استفاده شوند، باید مطابق ضوابط مندرج در بند 1-3-3-3-3 دوربندي و و دودبند شده، از سایر بخش ها مجزا شوند و با ضوابط مندرج در بند 3-3-1-3 مطابقت داشته باشند.

نتیجه‌گیری

رعایت مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای راه پله‌ها و پلکان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مقررات نه تنها به بهبود ایمنی و کاربری ساختمان‌ها کمک می‌کنند، بلکه نقش مهمی در حفظ جان و مال افراد دارند. شرکت‌های ساختمانی و مهندسان باید همواره این ضوابط را به دقت رعایت کنند تا ساختمان‌هایی ایمن و با کیفیت را به جامعه ارائه دهند.