مقررات ملی ساختمان یکی از اساسیترین و مهمترین مستندات حقوقی و فنی است که در صنعت ساختوساز کشور اجرا میشود. این مقررات با هدف ایجاد ایمنی، دوام، و رفاه در ساختمانها طراحی شدهاند. در این مقاله به بررسی برخی از نکات کلیدی این مقررات در مورد پلکان خارجی، راهپلههای فرار، پلههای برقی و شیبراهها میپردازیم.
20-4-4-1-3
پلکان خارجی باید حداقل از یک طرف به میزان 50 درصد باز باشد.
21-4-4-1-3
پلکان خارجی با ارتفاع بیش از 11 متر باید به گونه اي طراحی و اجرا شود که موجب وحشت متصرفین هنگام فرار نگردد. به این منظور استفاده از دیوارهاي بدون امکان دید با ارتفاع حداقل 1200 میلیمتر الزامی است. درخصوص پلکان با ارتفاع کمتر از 11 متر استفاده از حفاظ هاي با ارتفاع 750 میلیمتر با قابلیت دید مجاز است.
5-4-1-3 راه پله و پلکان هاي فرار
1-5-4-1-3
براساس ضوابط این دستورالعمل، پله هاي فرار، اعتباري به عنوان خروج اصولی ندارند و صرفاً براي بناهاي موجود و با تائید مقام قانونی مسئول مجاز خواهد بود.
2-5-4-1-3
پله هاي فرار در ساختمان هاي جدید به عنوان مسیر خروج و هیچ یک از اعضاي آن قابل قبول نیست، ولی استفاده از آن براي بناهاي موجود با شرایط ذیل و با تائید مقام قانونی مسئول مجاز می باشد.
3-5-4-1-3
ابعاد پلکان فرار به شرح جدول 3-1-4-الف میباشد:

6-4-1-3 پله هاي برقی و پیاده روهاي متحرك
1-6-4-1-3
براساس ضوابط این مقررات، پله ها و پله هاي برقی و کف ها و پیاده روهاي متحرك، جزو راه خروج محسوب نمی شوند.
7-4-1-3 شیبراه ها
1-7-4-1-3
تمام شیبراه هایی که در راه خروج واقع شوند، چه در داخل و چه در خارج بنا، باید با ضوابط این بخش مطابقت داشته باشند.
2-7-4-1-3
حداکثر شیب مسیر شیبراه که به عنوان خروج مورد استفاده قرار می گیرد، براي ساختمان هاي جدید 1 به 12 است.
3-7-4-1-3
هر شیبراه باید حداقل 1100 میلیمتر عرض مفید داشته باشد، مگر در م واردي که مقام قانونی مسئول، عرض کمتري را مجاز بداند، در آن صورت عرض راه می تواند تا 750 میلیمتر کاهش داده شود.
4-7-4-1-3
تمام شیبراه هاي واقع در داخل و خارج بنا، چنانچه خروج محسوب شوند، باید همانند آنچه که در بند 3-1-4-4-9 درمورد پلکان ها و راه پله ها شرح داده شده، دوربندي، مجزاسازي و محافظت شوند. این شیبراه ها وپاگردهاي بین آنها باید داراي ساختاري ثابت و پایدار و کفی محکم، یکپارچه، غیرمشبک و غیرلغزنده باشند.
5-7-4-1-3
عرض شیبراه ها و پاگردهاي آنها نباید در هیچ قسمت از طول مسیر خروج، کاهش یابد. طول و عرض هر پاگرد باید دست کم برابر با عرض شیبراه درنظر گرفته شود.
6-7-4-1-3
هر شیبراه با شیب بیش از 1 به 15 باید در هر دو طرف نرده، دست گیر داشته باشد.
نتیجهگیری
رعایت دقیق مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای پلکانها، راهپلههای فرار، پلههای برقی و شیبراهها، از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقررات با هدف حفاظت از جان و مال مردم و ایجاد شرایط ایمن و مطمئن در ساختمانها وضع شدهاند. رعایت این مقررات نه تنها برای ایمنی و طراحی راهپلههای فرار، بلکه برای دریافت مجوزهای لازم نیز ضروری است.
