یکی از مهمترین جنبههای ساختوساز، ایمنی ساختوساز و حفاظت از جان ساکنین است. برای دستیابی به این هدف، رعایت مقررات ملی ساختمان ضروری است. در این مقاله به بررسی برخی از اصول کلیدی این مقررات در رابطه با تعداد و چگونگی استقرار راههای خروج اضطراری میپردازیم.
6-1-3 حداقل تعداد راه هاي خروج الزامی
1-6-1-3
براساس ضوابط این مقررات، هر طبقه یا هر بخش از یک طبقه در هر بنا باید دست کم 2راه خروج مجزا و دور از هم داشته باشد، مگر در مواردي که این مقررات استثنائا راه خروج دوم را الزامی نداند.
2-6-1-3
در هر بنا، چنانچه بار متصرف هر طبقه یا بخش هایی از آنها بین 500 تا 1000 نفر باشد، حداقل 3 راه خروج مجزا و دور از هم لازم خواهد بود و براي بار متصرف بیش از 1000 نفر، حداقل 4 راه خروج مستقل و دور از هم باید پیش بینی شود.
3-6-1-3
در محاسبه تعداد خروج هاي هر طبقه، رعایت بار متصرف همان طبقه تکافو خواهد کرد، مشروط بر آنکه تعداد خروج ها در طول مسیر خروج کاهش نیابد. به عبارت دیگر، تعداد خروج هاي هر طبقه از تعداد خروج هاي لازم براي طبقات بالاتر از خود کمتر نباشد.
7-1-3 چگونگی استقرار راه هاي خروج
1-7-1-3
در هر طبقه یا هر بخش از یک طبقه در هر بنا که دو خروج مجزا از هم طراحی شود، فاصلۀ بین خروج ها باید حداقل برابر با نصف اندازة بزرگ ترین قطر آن طبقه یا آن بخش باشد . اندازه گیري باید در خط مستقیم بین خروج ها انجام شود، مگر درمورد آن گروه خروج هاي دوربندي شده که توسط راهروهاي ارتباطی به هم مربوط هستند، که در آن موارد، فاصله بین خروج ها استثنائاً میتواند در طول مسیر راهرو اندازه گیري شود.
در فضاها یا بناهایی که داراي بیش از دو خروج باشند، دست کم 2 واحد از خروج ها باید با مشخصات فوق الذکر طراحی شوند، مگر آنکه تمام بنا توسط شبکه بارنده خودکار تائید شده، محافظت شود، که در آن صورت فاصله بین خروج ها چنانچه به طور مستقیم اندازه گیري شود، استثنائاً می تواند تا یک سوم قطر کلی طبقه یا سطح موردنظر کاهش یابد. سایر خروج ها نیز باید در موقعیتی قرارگیرند که درصورت مسدود شدن هریک توسط آتش و دود، از قابلیت خروج هاي دیگر کاسته نشود.
2-7-1-3
پلکان هاي طرح قیچی چنانچه با ساختار غیرسوختنی 2 ساعت مقاوم حریق دوربندي و ازیکدیگر جدا شوند، صرفاً در ساختمان هاي موجود و با تایید مقام قانونی مسئول به عنوان دو راه خروجمورد استفاده قرار می گیرند که در این موارد ایجاد هرگونه روزنه نفوذي یا بازشوي ارتباطی بین دوربندها، حتی به صورت محافظت شده، مجاز نخواهد بود. این گونه پلکان در ساختمان هاي جدید فقط به عنوان یک راه خروج محسوب می گردند.
3-7-1-3
مسیرهاي خروج باید به گونه اي طراحی شوند که براي رسیدن به یک خروج، عبور از میان آشپزخانه ها، انبارها، سرویس هاي بهداشتی، فضاهاي کاري، رختکن ها، اتاق هاي خواب و فضاهاي مشابهی که درهاي آنها در معرض قفل شدن هستند، لازم نباشد.
4-7-1-3
مسیرهاي دسترسی خروج و درهاي منجر به خروج ها باید به گونه اي طراحی و آراسته شوند که به وضوح قابل تشخیص باشند. نصب هرگونه دیوارپوش، پرده، آویز، آینه و نظایر آنها روي درهاي خروج ممنوع است.
نتیجهگیری
رعایت مقررات ملی ساختمان و ایمنی ساختوساز در طراحی و ساخت بناها بهویژه در زمینه استقرار و تعداد راههای خروج، نقش حیاتی در ایمنی ساختوساز و حفاظت از جان افراد دارد. این مقررات با هدف افزایش امنیت و کاهش خطرات در شرایط بحرانی تدوین شدهاند. ساخت و سازهای ایمن، نیازمند توجه به جزئیات دقیق در طراحی و پیادهسازی این مقررات است.
با رعایت این اصول، میتوان اطمینان داشت که در زمان وقوع حوادث، مسیرهای خروج بهدرستی کار خواهند کرد و جان افراد بهخوبی محافظت خواهد شد.
