بررسی مقررات ملی ساختمان در رابطه با راه‌های خروج

راه‌های خروج در ساختمان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند، زیرا در مواقع اضطراری نظیر آتش‌سوزی، ایمنی و نجات جان ساکنان به کیفیت و رعایت اصول ایمنی در این مسیرها بستگی دارد. در این مقاله به بررسی بند 3-3-1-3 مقررات ملی ساختمان در مورد راه‌های خروج می‌پردازیم.

3-3-1-3 خروج

1-3-3-1-3

“خروج”، آن بخش از راه خروج است که به واسطه ساختار یا تجهیزات محافظتی ویژه خود، مطابق ضوابط این مقررات از دیگر بخش هاي بنا مجزا شده و فضاي عبور امن و محافظت شده اي به منظور دستیابی متصرفان به بخش “تخلیه خروج” فراهم آورد. خروج هایی که مورد تائید اینمقررات می باشند، عبارتند از: درگاه هاي خروج (واقع در جداره هاي بیرونی ساختمان ها)، گذرگاه هاي خروج، خروج هاي افقی، شیبراه ها و پلکان هاي خروج که دربرابر حریق هاي مورد انتظار در سایر قسمت هاي بنا محافظت شده باشند.

2-3-3-1-3

در تمام مواردي که در این مقررات محافظت خروج ها به روش “جدا کردن از سایر”بخش ها” تصریح شده باشد، رعایت مقررات مندرج در بندهاي الزامی 3-3-3-1-3 الی 13-3-3-1-3خواهد بود

3-3-3-1-3

ساختارهاي جداکننده خروج در بناهاي با ارتفاع 4 طبقه و بیشتر باید با دیوارهاي غیرسوختنی، حداقل 2 ساعت مقاومت حریق به طور کامل دوربندي و مجزا شوند. درمواردي که تمام بنا توسط شبکه بارنده خودکار تائید شده محافظت می شود، ساعت مقاومت حریق دوربندها می تواند حداقل به یک ساعت کاهش یابد.

4-3-3-1-3

بازشوهاي واقع در دوربندهاي خروج باید از لحاظ تعداد به حداقل مورد نیاز محدود شده و تمام آنها با درهاي مقاوم حریق خود بسته شو از نوع تائید شده محافظت شوند. اگر چگونگی عملکرد بنا ایجاب کند که این قبیل درها به طور معمول باز باشند، در آن صورت می توان از درهاي خودکار بسته شو استفاده کرد. در این موارد باید تمام تدابیر ایمنی لازم براي اطمینان از بسته شده به موقع درها در مواقع بروز حریق اتخاذ شده باشد.

5-3-3-1-3

ایجاد هرگونه روزنۀ نفوذي در دوربندهاي خروج به غیر از موارد زیر، مجاز نخواهد بود:
الف) عبور کانال هاي هوا و دیگر تجهیزات لازم درمواردي که تراکم هوا و ایجاد فشار مثبت در درون دوربند خروج ضروري اعلام شده باشد.
ب) عبور لوله هاي مربوط به شبکه هاي آتش نشانی.
پ) عبور لوله هاي برق ویژة فضاي خروج.
در تمام موارد فوق، روزنه هاي نفوذي باید به طور کامل با مواد مناسب که از گسترش حریق جلوگیري نماید، درزبندي شوند.

6-3-3-1-3

ایجاد هرگونه بازشوي ارتباطی یا روزنه نفوذي بین دو خروج مجاور هم (مانند پلکان هاي طرح قیچی) که با یک ساختار از یکدیگر جدا می شوند، ممنوع است. پلکان طرح قیچی در ساختمان هاي جدید به عنوان یک راه خروج و در ساختمان هاي موجود به شرط رعایت نکات این بند با تایید مقام قانونی مسئول به عنوان دو راه خروج محسوب می شود.

7-3-3-1-3

در تمام خروج ها (پلکان خروج، گذرگاه خروج، خروج افقی) که ط بق ضوابط این مقررات دوربندي و جداسازي آنها الزامی اعلام شود، براي جلوگیري از گسترش آتش و دود، نازك کاري دیوارها و سقف ها فقط می تواند با مصالحی اجرا شود که از طرف مقام قانونی مسئول مجاز شناخته می شود، مگر آنکه به منظور پاسخگویی به ضوابط اختصاصی راه هاي خرو ج در تصرف هاي مختلف، براي آنها محدودیت هاي بیشتري درخواست شود.

8-3-3-1-3

فضاهاي داخل دوربندهاي خروج باید کاملاً آزاد و بدون مانع باشند و براي مقاصدي مانند انبار کردن کالا روي سطح پله ها یا پاگردها استفاده نشوند.

9-3-3-1-3

در تمام بناهاي 4 طبقه و بیشتر، هر پاگرد پله که همسطح طبقه اي واقع شود، باید داراي علامتی باشد که شماره آن طبقه را مشخص کند. این علامت همچنین باید موقعیت طبقه تخلیه خروج و جهت آن را نشان دهد علامت باید در ارتفاع تقریبا 1/5 متري از کف تمام شده در موقعیتی نصب شود که تحت هر شرایطی از جمله باز یا بسته بودن در ورود به طبقه، به راحتی دیده شود.

10-3-3-1-3

در بناهایی که پلکان خروج، بیش از نیم طبقه پائین تر از تراز تخلیه خروج ادامه دارد، با استقرار یک مانع فیزیکی قابل عبور مانند در، جداکننده و نظایر آن باید از به اشتباه رفتن متصرفان جلوگیري به عمل آید.

نتیجه‌گیری

رعایت مقررات ملی ساختمان در رابطه با راه‌های خروج، از اصول اساسی در ساختمان‌سازی است که ایمنی و نجات جان ساکنان را تضمین می‌کند. در طراحی و اجرای راه‌های خروج، توجه به این مقررات ضروری است تا در مواقع اضطراری، دسترسی سریع و امن به مسیرهای خروج فراهم شود.