راهنمای جامع اجرای پلکان‌های ایمن و مقاوم

در اجرای پروژه‌های ساختمانی، رعایت دقیق مقررات ملی ساختمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مقررات تضمین‌کننده ایمنی و کیفیت ساخت‌وساز هستند و عدم رعایت آن‌ها می‌تواند به مشکلات جدی منجر شود. در این مقاله به بررسی چند ماده مهم از مقررات ملی ساختمان در خصوص پلکان‌های ایمن و فضای اطراف پلکان‌های ایمن می‌پردازیم.

10-4-4-1-3

دودبند کردن پلکان داخلی یا تامین فضاي دوربند با یکی از روش هاي ذیل مجاز است:

الف) استفاده از پیش ورودي با تهویه طبیعی:
در این روش باید حداقل عرض پیش ورودي در مسیر پیمایش 1800 میلیمتر باشد. این عرض نباید کمتر از عرض کریدور یا درورودي منتهی به آن (هرکدام که بیشتر است) درنظر گرفته شود. مقاومت حریق در ورودي از پیش ورودي به پلکان 20 دقیقه و از واحدها به پیش ورودي حداقل یک و نیم ساعت باشد. در ضمن درها باید دودبند و خود بسته شو یا خودکار بسته شو باشند.

ب) استفاده از بالکن با تهویه طبیعی: در این روش از بالکن براي ارتباط پلکان داخلی با واحدها استفاده می شود، که در این صورت نصب حفاظ هاي جان پناه و رعایت فاصله 3 متري دیوار مقاوم حریق تا در ورودي بالکن به پیش ورودي الزامی است. مقاومت حریق در ورودي از پیش ورودي به پلکان یک و نیم ساعت و از واحدها به پیش ورودي حداقل یک ساعت باشد. در ضمن درها باید دودبند و خود بسته شو یا خودکار بسته شو باشند.

ج) استفاده از پیش ورودي با تهویه مکانیکی: در این روش باید حداقل عرض پیش ورودي 1100 میلیمتر بوده و فاصله در ورودي واحد به پیش ورودي تا دریچه تهویه مکانیکی حداقل 1800 میلیمتر باشد. مقاومت حریق در ورودي از پیش ورودي به پلکان 20 دقیقه و از واحدها به پیش ورودي حداقل یک و نیم ساعت باشد. در ضمن درها باید دودبند و خود بسته شو یا خودکار بسته شو باشند.

11-4-4-1-3

مقاومت حریق دیوارهاي پلکان و پیش ورودي براي ساختمانهاي بیش از 3 طبقه، 2 ساعت و کمتر از 3 طبقه یک ساعت درنظر گرفته شود. مقاومت حریق در ورودي از پیش ورودي به پلکان 20 دقیقه و از واحدها به پیش ورودي حداقل نیم ساعت باشد. ضمناً درها باید دودبند و خود بسته شو یا خودکار بسته شو باشند.

12-4-4-1-3

مساحت قسمت باز دیوار پیش ورودي به فضاي باز نباید از 1/5 مترمربع کمتر باشد و طول این دیوار در مجاورت فضاي باز نباید از 6 متر کمتر باشد.

13-4-4-1-3

فاصله میله هاي جان پناه باید به گونه اي باشد که کره اي به قطر 100 میلیمتر نتواند از آن عبور کند.

14-4-4-1-3

ارتفاع دست انداز نرده در پله هاي خارجی و داخلی و جان پناه پشت بام حداقل 750 میلیمتر باشد.

15-4-4-1-3

پلکان هاي خارجی باید از بخش داخلی ساختمان توسط ساختار مقاوم دربرابر حریق با همان مقاومت مورد نیاز براي پلکان هاي داخلی با بازشوهاي مقاوم حریق ثابت یا خود بسته شو جدا گردند. به استثنا موارد ذیل که میزان مقاومت آنها می تواند تا یک ساعت کاهش یابد:

تبصره 1: پلکان خارجی به یک خروج خارجی (مانند بالکن) با دو پله یا شیب راه دور از هم سرویس می دهد.
تبصره 2: پلکان خارجی حداکثر به دو طبقه که یکی از آنها طبقه تخلیه خروج بوده و داراي پله دوم دور نیز می باشد، سرویس می دهد.
تبصره 3: در ساختمان هاي موجود، پلکان خارجی حداکثر به 3 طبقه که یکی از آنها طبقه تخلیه خروج باشد و داراي پله دوم دور نیز باشد، سرویس می دهد.
تبصره 4: در ساختمان هاي موجود که به صورت کامل تمام بنا به شبکه بارندة تایید شده تجهیز شده است.

16-4-4-1-3

در فاصله افقی و عمودي 3 متري از پلکان خارجی از هر طرف، دیوارها باید ساختار یک ساعت مقاوم حریق و پنجره ها ساختار سه چهارم ساعت مقاوم حریق داشته باشند.

17-4-4-1-3

درصورتی که در ورودي واحدها در سطح زیرین پلکان خارجی قرار گیرد، مقاومت حریق آنها در ساختمان هاي بیش از 3 طبقه با ساختار5/1 ساعت مقاوم حریق و در کمتر از 3 طبقه باید با ساختار 1 ساعت مقاوم حریق درنظر گرفته شود.

18-4-4-1-3

ساختار سقف باید حفاظت زیرپله ها را فراهم نماید و به صورت افقی از هر طرف پله کمتر از 3 متر نباشد.

19-4-4-1-3

پلکان خارجی باید به گونه اي طراحی و اجرا شود که جمع شدن آب در سطوح پلکان به حداقل برسد.

نتیجه‌گیری

رعایت این مقررات در طراحی و ساخت پلکان‌های ایمن داخلی و خارجی، نقشی کلیدی در افزایش ایمنی و کیفیت ساختمان‌ها ایفا می‌کند. به کارگیری این دستورالعمل‌ها علاوه بر تضمین ایمنی، باعث بهبود کیفیت نهایی پروژه و کاهش ریسک‌های احتمالی در آینده می‌شود.