در حوزه ساختوساز و طراحی ساختمانها، رعایت مقررات ملی ساختمان از اهمیت ویژهای برخوردار است. این مقررات به منظور افزایش ایمنی و کارایی در زمان بروز حوادث و اضطرارها تدوین شدهاند. در این مقاله، به بررسی برخی از مهمترین بخشهای این مقررات مرتبط با پلکانها و راهروهای خروج و الزامات ایمنی میپردازیم.
11-3-3-1-3
براساس ضوابط این مقررات، فقط آن دسته از پلکان هاي خارجی بنا می توانند به عنوان خروج محسوب شوند که داراي مشخصاتی به شرح زیر بوده و به تائید مقام قانونی مسئول برسند:
الف) ساختار آنها توسط دیوار با زمان حداقل 2 ساعت مقاوم حریق از فضاهاي داخلی جدا شده و از نزدیک ترین بازشو دست کم 3 متر فاصله داشته باشند.
ب) به بام بخش دیگري از بنا یا بام بناي مجاور که ساختار مقاوم حریق و راه خروج ایمن و پیوسته اي دارد، ارتباط داشته باشند.
پ) به منظور پیشگیري از سقوط متصرفان، داراي دوربند یا نرده جان پناه محکم و با ارتفاع مناسب باشند.
12-3-3-1-3
راهروها، سرسراها، زیرگذرها، روگذرها و دیگر گذرگاه هاي مشابه می توانند به عنوان بخشی از خروج محسوب و مورد استفاده قرار گیرند، مشروط بر آنکه علاوه بر مقررات کلی، با دیگر ضوابط این مقررات که در مورد خروج ها تصریح شده نیز مطابقت داشته و با ساختار غیر سوختنی داراي دو ساعت مقاومت حریق مجزا شوند.
13-3-3-1-3
عرض هر گذرگاه خروج باید مطابق ظرفیت خروج درنظر گرفته شود و براي بیشترین تعداد متصرفانی که ممکن است از آن عبور کنند، تکافو نماید. در مواردي که گذرگاه خروج در انتهاي چند خروج واقع گردد، عرض آن باید دست کم برابر مجموع عرض تمام خروج هاي منتهی به آن باشد.
14-3-3-1-3
پلکان هاي باز و پلکان هاي غیر دوربند داخلی (پلکان ارتباطی) به عنوان دسترسی خروج محسوب می شوند.
4-3-1-3 تخلیه خروج
1-4-3-1-3
تخلیه خروج، آن بخش از راه خروج است که بین انتهاي خروج و معبر عمومی (کوچه یا خیابان) واقع شود. براساس ضوابط این مقررات، هر خروج باید به طور مستقیم یا از طریق تخلیه خروج به معبر عمومی منتهی گردد، مگر آنکه در این مقررات به گونۀ دیگري تصریح شده باشد.
2-4-3-1-3
تمام قسمت هاي تخلیه خروج، چه به صورت فضاهاي داخلی و سرپوشیده و چه به صورت حیاط و محوطه باز، باید به گونه اي طرح و اجرا شوند که راهی ایمن، بدون مانع و قابل تشخیص براي دسترسی متصرفان به معبر عمومی تأمین گردد. عرض و ظرفیت تخلیه خروج نباید از مجموع عرض ها و ظرفیت هاي خروج هاي منتهی به آن کمتر درنظر گرفته شود.
3-4-3-1-3
در طبقات و فضاهاي هم تراز تخلیه هاي خروج، ساختار کف باید داراي مقاومتی دست کم معادل مقاومت حریق دوربندهاي خروج ها باشد و تمام فضا توسط شبکه بارنده خودکار تائید شده، محافظت شود.
موارد استثناء:
الف) فضاها و بخش هایی از طبقه تخلیه خروج که توسط ساختاري با مقاومت حریق معادل مقاومت حریق دوربندها از فضاي تخلیه خروج جدا شده باشند.
ب) تمام سطوح واقع در تراز تخلیه خروج، چنانچه تخلیه خروج، سرسرا یا فضاي ورودي کوچکی باشد که با ساختاري حداقل 20 دقیقه مقاوم حریق از دیگر بخش ها جدا شده، فاصله آن از فضاي بیرون ساختمان بیش از 3 متر و طول آن نیز بیش از 9 متر نباشد، همچنین به منظوري جز راه خروج (تخلیه مستقیم به بیرون) استفاده نشود.
4-4-3-1-3
فضاهایی با مشخصات مندرج در بند -4-3-1-3 3 می توانند به عنوان تخلیه خروج، فقط براي حداکثر 50 درصد تعداد کل خروج ها و حداکثر 50 درصد ظرفیت کل خروج هاي بنا استفاده شوند. سایر خروج ها باید مستقیماً به یک معبر عمومی ارتباط داشته باشند . البته در تصرف هاي بازداشتی/ تحت نظري، با رعایت سایر ضوابط اختصاصی، استثنائاً تمام خروج ها می توانند به فضاهایی واقع در تراز تخلیه خروج منتهی شوند.
نتیجهگیری
رعایت دقیق مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای پلکانها، راهروها و گذرگاههای خروج و الزامات ایمنی نقش بسزایی در افزایش ایمنی و کاهش خطرات جانی در زمان بروز حوادث دارد. شرکت فنی و مهندسی آریان با پایبندی به این مقررات و رعایت الزامات ایمنی، همواره تلاش میکند تا ساختمانی ایمن و مقاوم را برای مشتریان خود فراهم آورد.