با رشد شهرنشینی و نیاز به ساختمانهای امن و مطمئن، ارتقای مقررات ملی ساختمان به عنوان یکی از ملزومات اصلی مورد توجه قرار گرفته است. این مقررات هادف افزایش امنیت، بهبود کیفیت زندگی و اطمینان از استحکام ساختمانها در مواجهه با شرایط ناگوار میباشد.
در ادامه، به برخی از بندهای مهم مقررات ملی ساختمان در زمینه خروجها و مسیرهای ایمن ساختمانها میپردازیم.
16-1-12-1-3
خروج هاي افقی که با راهروهاي به عرض 1850 میلیمتر تا 2450 میلیمتر از هر دو طرف استفاده می شوند، باید توسط درهاي دو لنگه لولایی (بدون وادار میانی) که هر لنگه آن حداقل 800 میلیمتر عرض مفید داشته و در جهت مخالف دیگري باز می شود، یا توسط درهاي کشویی افقی با عرض مفید حداقل 1600 میلیمتر محافظت شوند.
17-1-12-1-3
خروج هاي افقی که فقط از یک طرف استفاده می شوند، می توانند درهاي یک لنگه لولایی (یا کشویی افقی) با عرض مفید حداقل 1050 میلیمتر داشته باشند.
18-1-12-1-3
در تسهیلات مراقبت تندرستی، حداکثر ظرفیت خروج هاي افقی می تواند تا دو سوم کل ظرفیت خروج هاي لازم براي تمام بنا درنظر گرفته شود. تقلیل ظرفیت خروج هاي منتهی به بیرون بنا به کمتر از یک سوم ظرفیت کل خروج هاي لازم براي بنا، مجاز نخواهد بود.
19-1-12-1-3
هر خروج افقی باید داراي یک پنجره چشمی (با چشم انداز بیرونی) تائید شده باشد.
20-1-12-1-3
در تمام تسهیلات مراقبت تندرستی، تدارك روشنایی اضطراري و علایم مناسب براي راه هاي خروج، 8-1-3 و 9-1-3 الزامی است.
21-1-12-1-3
درهاي اتاقهاي خواب بیماران نباید داراي قفل هاي کلیددار باشد، مگر آنکه قفل از نوعی انتخاب گردد که کلید آن فقط از سمت راهرو مورد استفاده قرار گیرد و از داخل، تأثیر یا محدودیتی در خروج به وجود نیاید. در مواردي که ضرورت هاي درمانی یا ملاحظات امنیتی ایجاب می کند بیمارانی تحت نظر نگهداري شوند، استفاده از قفل مجاز است، مشروط بر آنکه کلید در تمام اوقات شبانه روز در اختیار مأمور مراقب باشد.
22-1-12-1-32
استفاده از قفل یا هرگونه زبانه که لازمه باز کردن آن، کلید یا وسیله اي خاص باشد، روي درهاي واقع در مسیرهاي خروج الزامی ممنوع است، مگر در بخش هاي بهداشت روانی با رعایت مفاد مندرج در بند 23-1-12-1-3 درهایی که در مسیرهاي خروج الزامی واقع نشوند، درصورت لزوم می توانند داراي قفل باشند.
23-1-12-1-3
در هریک از تسهیلات مراقبت تندرستی یا بخشی از آنها که قفل شدن درها بر اساس ضوابط این مقررات مجاز اعلام شده، باید تدابیر مطمئنی که در مواقع اضطراري، انتقال فوري بیماران را به قسمت هاي امن مقدور سازد، اتخاذ شود. به این منظور، کنترل و آزاد کردن قفل ها از راه دور، یا فراهم نمودن امکان حضور دایم و دسترسی فوري مراقبان به شاه کلید، الزامی است.
24-1-12-1-3
درهاي واقع در گذرگاه هاي خروج، دوربند پلکان ها، خروج هاي افقی، موانع دود یا دوربند فضاهاي مخاطره آمیز، به استثناي موتورخانه ها، گرمخانه ها و اتاق هاي تأسیسات و تجهیزات مکانیکی می توانند از نوع خودکار بسته شو انتخاب شده و باز بمانند، مشروط بر آنکه نظام خودکار بسته شدن آنها مورد تائید مقام قانونی مسئول قرارگیرد.
درهاي خودکار بسته شو واقع در دوربند پلکان ها باید به گونه اي نصب و نگهداري شوند که با فرمان بسته شدن هریک از آنها در هر طبقه، کلیه درهاي پلکان در تمام طبقات به طور همزمان بسته شوند. سایر درها می توانند به دلخواه در بخش هاي مجزا یا در تمام بنا به طور همزمان بسته شوند.
نتیجهگیری
رعایت مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای خروجهای افقی از اهمیت ویژهای برخوردار است. این مقررات به منظور افزایش ایمنی و امنیت و تسهیل در فرایند تخلیه اضطراری در ساختمانها تنظیم شدهاند و تضمینکننده امنیت کاربران و ساکنان ساختمان هستند. اجرای دقیق این ضوابط و نظارت مستمر بر رعایت آنها، گامی مهم در جهت بهبود کیفیت و ایمنی در صنعت ساخت و ساز محسوب میشود.