مقررات ملی ساختمان نقش اساسی در تضمین ایمنی، کارایی و پایداری سازههای ساختمانی ایفا میکند. در این مقاله، به بررسی برخی از مهمترین مقررات ملی ساختمان مثل ساختارهای سوختنی و غیرسوختنی میپردازیم که به طراحان و مجریان ساختمانی کمک میکند تا با رعایت این اصول، سازههایی امن و مقاوم ایجاد کنند. این مقررات شامل دستهبندیهای مختلف ساختاری و تعاریف کلیدی است که در ادامه به تفصیل مورد بررسی قرار میگیرد.
51-1-1-3 ساختار هاي سوختنی
در این دسته ساختار، اعضاي باربر و دیوارهاي داخلی بنا می تواند با هرگونه مصالحی اعم از ساختارهای سوختنی و غیرسوختنی، شفت و طبقات ساخته شود، هرچند لازم است ساعت مقاومت حریق تعیین شده براي برخی عوامل باربر و مواضع مختلف بنا رعایت گردد . این دسته ساختار خود شامل دو گروه فرعی 1 و صفر ساعت مقاوم حریق است.
52-1-1-3 ساختار هاي غیرسوختنی
مشخصات استفاده از مصالح در این دسته ساختار مانند دسته مقاوم حریق است، با این تفاوت که به مقاومت حریق و محافظت حریق کمتري نیاز خواهد بود و به طورکلی اعضاي باربر و سازه بنا باید تا دو ساعت بتواند دربرابر یک حریق با مشخصات استاندارد مقاومت کند. ساختارهاي غیرسوختنی خود براساس ساعت مقاومت حریق اعضاي باربر در مواضع مختلف بنا به دو گروه فرعی به شرح زیر دسته بندي می شوند:
الف) 1 و 2 ساعت مقاوم حریق
ب) صفر و 2 ساعت مقاوم حریق
54-1-1-3 سرسره فرار
سطح لغزندهاي که به منظور فرار به خارج از ساختمان طراحی شده باشد
رجوع شود به بند 3-1-4-8.
55-1-1-3 سطح خالص
سطح خالص هر طبقه از ساختمان فقط به فضاهاي قابل تصرف گفته شده و سطوح مربوط به فضاهاي عمومی و ارتباطی و ضخامت دیوارها را شامل نمی گردد.
56-1-1-3 شفت
فضاي ارتباطی قائم بین طبقات یا بین کف تا بام ساختمان که به منظور تعبیه آسانسور، بالابر، آشپزخانه، تأمین روشنایی، انجام تهویه، عبور کانال ها و لوله ها، تخلیه زباله و غیره درنظر گرفته می شود.
57-1-1-3 شیبراه
پیاده راه با شیب حداکثر 1 به 20 که به عنوان راه دسترسی مورد استفاده واقع شود.
58-1-1-3 طبقه
بخشی از ساختمان که بین دو کف متوالی واقع شود. در مواردي که فاصله کف تمام شده از سطح زمین طبیعی از 120 سانتیمتر بیشتر نباشد، فضاي زیر آن طبقه به عنوان ” زیرزمین” منظور می گردد
59-1-1-3 طبقه خیابان
طبقه اي از بنا که از کف خیابان یا محوطه خارج بنا حداکثر با شش پله قابل دسترس باشد. در مواردي که دو یا چند طبقه ساختمان بتوانند در اثر تغییرات تراز مستقیماً به خیابان یا محوطه اطراف راه یابند، ساختمان به همان تعداد داراي طبقه خیابان خواهد بود. به همین ترتیب، چنانچه هیچ یک از طبقات بنا نتوانند با شرایط یاد شده امکان دسترسی به خیابان و محوطه خارج داشته باشند، ساختمان بدون “طبقه خیابان” منظور می گردد.
60-1-1-3 طبقه یا تراز تخلیه
پائین ترین طبقه اي از بنا که حداقل 50 درصد از بار تخلیه متصرفین از آن به معبر عمومی تخلیه شوند. درصورت عدم وجود شرایط فوق، پائین ترین طبقه اي که داراي یک یا دو خروج با ارتباط مستقیم به معبر عمومی باشد، به عنوان طبقه یا تراز تخلیه شناخته می شود.
رعایت مقررات ملی ساختمان برای تضمین ایمنی و سلامت ساکنین، مواد سوختنی و غیرسوختنی, بهبود کارایی انرژی، و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری بسیار حائز اهمیت است. این مقررات به عنوان استانداردهای لازمالاجرا برای تمامی ساختمانها تعیین شده و رعایت آنها از سوی تمامی مهندسان و معماران ضروری است.