رعایت مقررات ملی ساختمان نهتنها به افزایش ایمنی ساختمان و طراحی کمک میکند، بلکه تأثیر مستقیمی بر کاهش خسارات جانی و مالی دارد. این مقررات بهویژه در ساختمانهای آموزشی و فرهنگی از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا این مکانها بهطور روزمره میزبان تعداد زیادی از افراد هستند. در ادامه به بررسی چند بند کلیدی از مقررات ملی ساختمان و طراحی در حوزه راههای خروج و ایمنی پرداختهایم.
9-11-1-3
راهروها و بالکن هاي بیرونی و پلکان هاي خروج مربوط به آنها باید ساختار مقاوم حریق با مقاومتی حداقل معادل ساختار خود بنا داشته باشند. همچنین کف آنها باید صلب و بدون سوراخ باشد . پلکان هاي خارجی چنانچه دست کم برابر عرض راهرو یا بالکن بیرونی منتهی به خود از دیوارهاي بنا فاصله داشته باشند، نیازي به محافظت دربرابر حریق هاي ناشی از درون بنا نخواهند داشت.
10-11-1-3
در تصرف هاي آموزشی/ فرهنگی، طول دسترس هاي خروج از هر نقطه بنا نباید از 45 متر بیشتر شود، مگر آنکه تمام بنا با شبکه بارنده خودکار تائید شده محافظت شود، که در آن صورت استثنائاً این طول می تواند به حداکثر 60 متر افزایش یابد.
11-11-1-3
هر اتاق درس و هر فضا واقع در طبقه اي پائین تر از تراز تخلیه خروج که به قصد آموزش مورد استفاده قرار گیرد، باید دست کم به یک خروج که مستقیماً به بیرون بنا (در سطح تخلیه خروج) منجر می شود، دسترسی داشته باشد.
12-11-1-3
در تصرف هاي آموزشی/ فرهنگی، درهاي واقع در راه هاي خروج الزامی و همچنین درهاي واقع در فضاهاي تجمعی با 100 متصرف و بیشتر نباید داراي قفل و دیگر وسایل بازدارنده باشند، مگر با رعایت ضوابط مندرج در بند 7-2-4-1-3 قفل دار کردن سایر درها این مقررات مجاز است، مشروط بر آنکه هر در، حداکثر داراي یک قفل یا وسیله بازدارنده باشد.
13-11-1-3
در تصرف هاي آموزشی/ فرهنگی، هر اتاق، فضا یا کلاس درس که به عناوین مختلف مورد استفاده آموزشی قرارگیرد، به منظور اجراي عملیات اضطراري نجات و ایجاد تهویه، باید داراي پنجره بوده و پنجره یا پنجره هاي آن با ضوابط مندرج در بند 2-4-10-1-3-پ مطابقت داشته باشد. چفت و بست پنجره ها باید حداکثر در ارتفاع 1350 میلیمتري از کف تمام شده نصب شود. بناهایی که تماماً با شبکه بارنده خودکار تائید شده محافظت شوند و نیز اتاق ها و فضاهایی که داراي دست کم یک درگاه خروج در سطح زمین و به بیرون بنا باشند، از این قاعده مستثنی خواهند بود.
14-11-1-3
در تصرف هاي آموزشی/ فرهنگی، تمام فضاهاي مشروح در زیر باید به روشنایی اضطراري مجهز باشند:
الف) تمام پلکان ها و راهروهاي داخلی.
ب) همه فضاهایی که به طور معمول تحت تصرف قرار دارند، به استثناي فضاهاي اداري، کلاس های بزرگ عمومی، انبارها و موتورخانه ها.
پ) تمام فضاهاي قابل انعطاف و مرتبط.
ت) تمام بخش هاي دوربسته و بدون پنجره.
15-11-1-3
در تصرف هاي آموزشی/ فرهنگی، راه هاي خروج باید داراي علایم مناسب مطابق بندهای 8-1-3 و 9-1-3 باشند، مگر آنکه موقعیت خروج ها براي تمام متصرفان، مشخص و آشنا باشد.
نتیجهگیری
رعایت مقررات ملی ساختمان، بهویژه در ساختمانهای آموزشی و فرهنگی، نهتنها ایمنی کاربران را تضمین میکند، بلکه به ارتقای کیفیت ساختوساز کمک میکند. استفاده از این ضوابط در طراحی و اجرای ساختمانها، مسئولیتی است که هر شرکت فعال در این حوزه باید به آن پایبند باشد.